Đề Đọc hiểu văn bản Tổ quốc nhìn từ biển nằm trong bộ Đề Thi vào 10 trường THPT Hà Huy Tập. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Tổ quốc nhìn từ biển- Nguyễn Việt Chiến
Thương đất nước trên ba ngàn hòn đảo
Suốt ngàn năm bóng giặc vẫn chập chờn
Máu đã đổ ở Trường Sa ngày ấy
Bạn tôi nằm dưới sóng mặn vùi thân
Nếu Tổ quốc neo mình đầu sóng cả
Những chàng trai ra đảo đã quên mình
Một sắc chỉ về Hoàng Sa thuở trước
Còn truyền đời con cháu mãi đinh ninh
Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát
Máu xương kia dằng dặc suốt ngàn đời
Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất
Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi
(Tổ quốc nhìn từ biển, Nguyễn Việt Chiến, dẫn nguồn thivien.net)
*Nội dung toàn bài thơ: Bài thơ mang nội dung mới lạ khi có cái nhìn Tổ quốc từ biển. Qua bài thơ độc giả thấy được tầm quan trọng của biển đảo quê hương. Đó là một phần máu thịt linh thiêng của Tổ quốc. Đọc bài thơ, càng khơi dậy trong tâm hồn mỗi người dân đất Việt tình yêu nước nồng nàn và tha thiết.
*Hoàn cảnh sáng tác: Tổ quốc nhìn từ biển” trong đợt đi sáng tác với Quân chủng Hải quân ở phía Bắc vào tháng 4 năm 2009.
Câu 1: Xác định thể thơ? Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Xem lời giải
Đoạn thơ được viết theo thể thơ 8 chữ
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm– nhằm bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình về biển đảo quê hương và sự hi sinh của những người lính giữ đảo.
Câu 2: Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ?
Xem lời giải
Biện pháp điệp ngữ: từ “Nếu Tổ quốc…” được lặp lại hai lần.
Tác dụng:
- Nhấn mạnh tình thế hiểm nguy và vị trí trọng yếu của Tổ quốc nơi đầu sóng ngọn gió, gắn liền với sự sống còn của biển đảo.
- Làm nổi bật lòng quả cảm, sự hi sinh cao cả của những người lính đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền dân tộc.
- Tạo nhịp điệu cho bài thơ, góp phần làm tăng chiều sâu cảm xúc và sự truyền cảm mạnh mẽ đến người đọc
Câu 3: “Đinh ninh” có nghĩa là gì? Phân tích hiệu quả của từ láy “đinh ninh” trong câu thơ “Còn truyền đời con cháu mãi đinh ninh”?
Xem lời giải
“Đinh ninh” là từ láy thể hiện sự ghi nhớ sâu sắc, bền vững, đầy tin tưởng và trân trọng.
Trong câu thơ, từ “đinh ninh” thể hiện:
- Sự về chủ quyền biển đảo của cha ông cho con cháu.
- Tạo sắc thái trang nghiêm, sâu lắng, thể hiện sự .
- Gợi cảm xúc thiêng liêng, xúc động và đầy trách nhiệm đối với truyền thống giữ nước của dân tộc.
Câu 4: Qua đoạn thơ, thấy được thái độ, tình cảm gì của nhân vật trữ tình? (Viết thành đoạn văn)
Xem lời giải
Qua đoạn thơ, có thể cảm nhận rõ tình cảm thiêng liêng, sâu sắc và đầy tự hào của nhân vật trữ tình dành cho biển đảo – một phần máu thịt không thể tách rời của Tổ quốc. Đó là nỗi đau đáu về quá khứ chiến tranh, nơi máu đã từng đổ vì độc lập, tự do; là sự xúc động khi nghĩ về những người bạn đã hi sinh dưới lòng biển mặn Trường Sa. Đồng thời, đó cũng là niềm kiêu hãnh và niềm tin sắt đá vào khí phách của dân tộc: “Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất / Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi”. Nhân vật trữ tình không chỉ tri ân quá khứ, trân trọng hiện tại mà còn gửi gắm niềm tin vào thế hệ mai sau – những người sẽ tiếp tục giữ gìn, bảo vệ và khẳng định chủ quyền biển đảo với tất cả lòng đinh ninh và tự hào.