Đề Đọc hiểu văn bản Dưới bóng hoàng lan nằm trong bộ Đề Thi vào 10 trường THPT Hà Huy Tập. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Dưới bóng hoàng lan của Thạch Lam
” Ngoài khung cửa sổ, trời xanh ngắt ánh sáng; lá cây rung động dưới làn gió nhẹ. Một thân cây vút cao lên trước mặt. Cùng một lúc, chàng lẩm bẩm: “cây hoàng lan!”, mùi hương thơm thoang thoảng đưa vào. Thanh nhắm mắt ngửi hương thơm và nhớ đến cái cây ấy chàng thường hay chơi dưới gốc nhặt hoa. Ðã từ lâu lắm, ngày mới có căn nhà này, ngày cha mẹ chàng hãy còn. Rồi đến ngày một bà một cháu quấn quít nhau. Thanh ra tỉnh làm rồi đi về hàng năm, các ngày nghỉ. Bây giờ cây đã lớn. Thanh thấy tâm hồn nhẹ nhõm tươi mát như vừa tắm ở suối. Chàng tắm trong cái không khí tươi mát này. Những ngày bận rộn ở tỉnh giờ xa quá. Khu vườn với các cây quen đã nhận biết chàng rồi. Nghe thấy bà đi vào. Thanh nằm yên giả vờ ngủ. Bà lại gần săn sóc, buông màn, nhìn cháu và xua đuổi muỗi. Gió quạt đưa nhẹ trên mái tóc chàng. Thanh vẫn nằm yên nhắm mắt nhưng biết bà ở bên mình. Chàng không dám động đậy, yên lặng chờ cho bà lại đi ra. Bà xuống bếp làm cơm hẳn. Tiếng dép nhỏ dần.
Chàng cảm động gần ứa nước mắt. Bà yêu thương cháu quá, giờ chỉ có mình cháu, với mình bà. Mà bà làm bếp có một mình thôi ư?. Không, hình như có tiếng người khác nữa, tiếng trong và mau hơn. Thanh lắng nghe: một tiếng cười sẽ đưa lên. Tiếng ai? Nghe quen quá mà Thanh không nhớ được.Chàng lẳng lặng ngồi dậy tỳ trên cửa sổ, cúi mình nhìn ra phía ao. Bóng cây hoàng lan lay động cả một vùng…”
” (Trích Dưới bóng hoàng lan -Thạch Lam, NXB Văn hóa Thông tin, 2007, tr. 165-166)
Câu 1: Đoạn trích được kể theo ngôi kể nào? Xác định các phương thức biểu đạt?
Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba, người kể giấu mình nhưng thấu hiểu sâu sắc cảm xúc của nhân vật Thanh.
Các phương thức biểu đạt chính trong đoạn: miêu tả, biểu cảm, tự sự và độc thoại nội tâm. Việc kết hợp nhiều phương thức làm cho câu chuyện giàu cảm xúc, nhẹ nhàng và sâu lắng.
Câu 2: Tìm các từ láy trong đoạn trích? Phân tích hiệu quả một trong những từ mà em tìm được?
Các từ láy trong đoạn trích: thoang thoảng, nhẹ nhõm, lẳng lặng, quấn quít, nhẹ nhàng, xao xuyến…
Phân tích từ “thoang thoảng”: từ láy này diễn tả mùi hương hoàng lan lan tỏa nhẹ nhàng trong không khí. Nhờ từ này, khung cảnh trở nên tinh tế, gợi cảm, giúp người đọc cảm nhận được sự thanh khiết, dịu dàng của thiên nhiên và làm nổi bật trạng thái tinh thần thư thái, xao xuyến của nhân vật Thanh khi trở về nơi chốn xưa.
Câu 3: Nhan đề “ Dưới bóng hoàng lan” có ý nghĩa gì?
Câu 4: Tâm trạng của nhân vật Thanh khi trở về dưới bóng hoàng lan trong đoạn trích?Nhận xét về cảm xúc, tâm trạng của nhân vật Thanh khi trở về quê với bà, với ngôi nhà, mảnh vườn quen thuộc?
