Đề Đọc hiểu văn bản Mẹ tôi nằm trong bộ Đề Thi vào 10 trường THPT Võ Thị Sáu Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc văn bản sau:
MẸ TÔI
[1] Mẹ tôi mắt kém lưng còng
Nuôi con ru cháu thuộc lòng ca dao
Bây giờ bước thấp bước cao
Vẫn mong con cháu làm sao nên người
[2] Mẹ tôi tóc bạc da mồi
Trầu nhai móm mém… nụ cười răng đen
Cả đời mưa nắng cơm đèn
Thân cò lặn lội làm nên mùa vàng.
[3] Mẹ tôi nhà ở cuối làng
Có vườn chuối chín cùng hàng cau xanh
Những đêm gió mát trăng thanh
Kể chuyện cổ tích… Mẹ là bà tiên…!
( Vầng trăng xa, Bùi Xuân Mệnh. NXB Hội Nhà Văn, 2022)
Câu 1 (0,5 điểm): Cho biết thể thơ của bài thơ trên.
Xem lời giải
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát – thể thơ truyền thống quen thuộc trong văn học dân tộc, thường được sử dụng để diễn tả những cảm xúc sâu lắng, gần gũi và mộc mạc, rất phù hợp với chủ đề về mẹ.
Câu 2 (0,5 điểm): Xác định từ láy trong dòng thơ sau:
“Mẹ tôi tóc bạc da mồi
Trầu nhai móm mém… nụ cười răng đen”
Xem lời giải
Từ láy được sử dụng trong dòng thơ trên là “móm mém”. Từ láy này không chỉ miêu tả dáng vẻ già nua, yếu ớt của người mẹ mà còn mang sắc thái trìu mến, thân thương, gợi lên sự gần gũi và yêu thương từ phía người con.
Câu 3 (1,0 điểm): Nêu cách hiểu của em về hình ảnh “thân cò” trong đoạn thơ 2.
Xem lời giải
Hình ảnh “thân cò” là một ẩn dụ gợi lên sự tảo tần, lam lũ, lặng lẽ hy sinh của người mẹ trong suốt cuộc đời. Cũng giống như những cánh cò vất vả kiếm ăn nơi đồng ruộng, mẹ cũng âm thầm chịu đựng gian khổ, vất vả để mang đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho các con. Đó là hình ảnh đầy tính biểu tượng cho đức hy sinh và sự kiên cường của người phụ nữ Việt Nam.
Câu 4 (1,0 điểm): Nhận xét về tình cảm của người con trong bài thơ đã dẫn.
Xem lời giải
Tình cảm của người con được thể hiện trong bài thơ là rất đỗi chân thành, xúc động và đầy biết ơn. Người con vừa xót xa trước hình ảnh mẹ già yếu, vừa trân trọng, cảm phục tình yêu thương, sự hy sinh thầm lặng mà mẹ dành cho gia đình. Đó là nỗi nhớ thương, là tấm lòng thơm thảo, đầy ân tình dành cho người mẹ tảo tần.
Câu 5 (1,0 điểm): Hãy trình bày về bài học mà em rút ra được sau khi đọc văn bản trên (viết khoảng 3-5 dòng).
Xem lời giải
Bài thơ “Mẹ tôi” không chỉ khắc họa hình ảnh người mẹ già nua, tảo tần mà còn nhắc nhở em về giá trị thiêng liêng và sâu sắc của tình mẫu tử. Mẹ là người đã âm thầm hy sinh cả cuộc đời để chăm lo cho con cháu mà không mong báo đáp. Những vất vả, nhọc nhằn mẹ trải qua được thể hiện qua từng câu thơ mộc mạc, giản dị nhưng thấm đẫm yêu thương. Qua đó, em hiểu rằng tình cảm gia đình – đặc biệt là tình mẹ con – là thứ không gì có thể thay thế. Chúng ta không chỉ cần biết ơn mẹ bằng lời nói, mà còn bằng hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày. Khi mẹ còn hiện diện bên đời, hãy yêu thương, quan tâm và sẻ chia nhiều hơn, để không bao giờ phải nói hai chữ “giá như” khi đã muộn màng.