Đề Đọc hiểu văn bản Nhớ mưa quê hương nằm trong bộ Đề Thi vào 10 trường THPT Nguyễn Tất Thành. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
ĐƯA CON ĐI HỌC
– Tế Hanh –
Sáng nay mùa thu sang
Cha đưa con đi học
Sương đọng cỏ bên đường
Nắng lên ngời hạt ngọc
Lúa đang thì ngậm sữa
Xanh mướt cao ngập đầu
Con nhìn quanh bỡ ngỡ
Sao chẳng thấy trường đâu?
Hương lúa tỏa bao la
Như hương thơm đất nước
Con ơi đi với cha
Trường của con phía trước
Thu 1964 (In trong Khúc ca mới, NXB Văn học,)
Câu 1: Xác định thể thơ, cách gieo vần của bài thơ trên?
Xem lời giải
Đáp án: Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ, có cách gieo vần cách ở các dòng thơ cách nhau một dòng, ví dụ: “học – ngọc”, “đầu – đâu”,… tạo nên nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng cho bài thơ.
Câu 2: Nêu cách ngắt nhịp của câu thơ : “Sáng nay mùa thu sang”?
Xem lời giải
Đáp án: Câu thơ “Sáng nay mùa thu sang” có thể được ngắt nhịp theo kiểu: 2/2/1, giúp tạo sự nhấn mạnh ở âm cuối, đồng thời làm nổi bật cảm xúc nhẹ nhàng, ngỡ ngàng trước khung cảnh mùa thu buổi sớm..
Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ “Lúa đang thì ngậm sữa”?
“Cơn mưa nhỏ của quê hương ta đã sống
Nay vỗ lòng ta rung động cả trăm sông”
Xem lời giải
Đáp án: Biện pháp tu từ được sử dụng là nhân hóa. Tác giả đã mượn hình ảnh “ngậm sữa” để miêu tả hạt lúa căng mọng, mềm mại, gợi liên tưởng đến sự sống và nuôi dưỡng. Biện pháp này giúp tăng sức gợi hình, gợi cảm, làm cho thiên nhiên trở nên gần gũi, ấm áp, đồng thời thể hiện tình yêu của tác giả với quê hương và cảnh vật.
Câu 4: Nêu chủ đề của bài thơ trên.
Xem lời giải
Đáp án: Bài thơ “Đưa con đi học” khắc họa hình ảnh một buổi sáng mùa thu yên bình, đầy yêu thương khi người cha đưa con đến trường. Thông qua hình ảnh thiên nhiên trong trẻo, tươi sáng và tình cảm cha con nhẹ nhàng, sâu lắng, bài thơ ca ngợi tình cảm gia đình, đặc biệt là tình cha ấm áp và thiêng liêng. Đồng thời, bài thơ cũng gợi lên vẻ đẹp của quê hương đất nước trong hành trình trưởng thành đầu tiên của một đứa trẻ – ngày đến trường. Đây không chỉ là một chuyến đi học mà còn là một bước chuyển quan trọng trong cuộc đời, được cha nâng niu và đồng hành bằng tất cả yêu thương.
Câu 5: Rút ra bài học cho bản thân sau khi đọc xong bài thơ?
Xem lời giải
Đáp án:
Bài thơ gợi cho em nhiều suy ngẫm về tình cảm gia đình, đặc biệt là tình cha – một thứ tình cảm thường ít bộc lộ bằng lời nhưng lại sâu sắc và lặng lẽ. Hình ảnh người cha dắt con đi giữa mùa thu, qua cánh đồng lúa ngậm sữa, như một biểu tượng cho sự dẫn dắt, che chở đầu đời. Từ đó, em hiểu rằng mình cần biết trân trọng từng khoảnh khắc bên gia đình, biết ơn sự quan tâm và hy sinh thầm lặng của cha mẹ. Em cũng nhận ra rằng con đường học tập không chỉ là hành trình tri thức, mà còn là nơi để em rèn luyện bản thân, xứng đáng với tình yêu thương và kỳ vọng của gia đình dành cho mình.
