Đề Đọc hiểu Hơi ấm bàn taynằm trong bộ Đề Kiểm tra cuối Học kì 2 môn Văn lớp lớp 9 Trường THCS Đông Phong. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
Hơi ấm bàn tay
Tặng Uyên
Phút đưa nhau ta chỉ nắm tay mình
Điều chưa nói thì bàn tay đã nói
Mình đi rồi hơi ấm còn ở lại
Còn bồi hồi trong những ngón tay ta.
Như hai dòng sông gặp gỡ đổi phù sa
Nhập luồng nước, hoà nhau màu sắc
Trao cảm thương, hai bàn tay nắm chặt
Nghe máu mẹ cha chuyển giữa mỗi tay mình.
Những ngày xa, trời nhớ một màu xanh
Xây trận địa bàn tay ta rám nắng
Khi vuốt ngọn cỏ non khi lắp đạn
Khi áp lên vầng trán thấm mồ hôi.
Bàn tay ta trên ngực lớn cuộc đời
Ấm hơi ấm ở tay mình lưu luyến
Và ở tận đầu kia trận tuyến
Bàn tay mình mang ánh nắng tay ta.
Khi đàn chim bay tới rợp trời trưa
Cồn mây về mang cơn mưa đầu hạ
Hai vì sao đổi ngôi trong đêm gió…
Đó chính tay mình đang vượt khoảng xa
Tìm đến nơi này âu yếm nắm tay ta.
1967
Lưu Quang Vũ

Câu 1: Xác định đề tài của bài thơ trên.
Câu 2: Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?
Xem lời giải
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là nhân vật “ta”, người lính cách mạng hay còn có thể hiểu là tác giả
Câu 3: Chỉ ra hình ảnh chủ đạo xuyên suốt bài thơ.
Xem lời giải
Hình ảnh chủ đạo xuyên suốt bài thơ: Hình ảnh bàn tay
Câu 4: Nhân vật được xây dựng là người có tính cách như thế nào trong tác phẩm?
Xem lời giải
Nhân vật trữ tình là hình tượng nhà thơ trong bài thơ, là phương thức bộc lộ ý thức tác giả. Nhân vật trữ tình là con người “hóa thân” của tác giả.
Nhân vật trữ tình được xây dựng là một người có tình yêu sâu sắc và sự gắn bó thủy chung.
Nhân vật trữ tình là một người có ý chí chiến đấu mạnh mẽ. Bàn tay ấy là biểu tượng cho tình yêu, sự gắn bó và niềm tin của hai người
Nhân vật trữ tình là một người có tình yêu quê hương đất nước sâu sắc.
+ Bàn tay của người yêu mang theo hơi ấm, màu sắc của quê hương đất nước
+ Tình yêu quê hương đất nước đã trở thành một động lực mạnh mẽ giúp nhân vật trữ tình vượt qua mọi khó khăn, thử thách để chiến đấu và giành chiến thắng
Câu 5: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai câu thơ: “Và ở tận đầu kia trận tuyến/ Bàn tay mình mang ánh nắng tay ta”
Xem lời giải
- Hình thức:Làm câu văn thêm sinh động, hấp dẫn, tăng tính gợi hình gợi cảm, thu hút bạn đọc
- Nội dung:
+ Thể hiện sâu sắc tình cảm yêu thương, gắn bó của người ở hậu phương đối với người chiến sĩ.
- Hình ảnh “ánh nắng tay ta” là hình ảnh thể hiện sự gắn bó, chia sẻ của người ở hậu phương đối với người chiến sĩ => Người ở hậu phương luôn dõi theo, quan tâm, lo lắng cho người chiến sĩ.
- Tình yêu thương ấy như ánh nắng luôn soi sáng, sưởi ấm cho người chiến sĩ trong những tháng ngày chiến đấu gian khổ.
+ Khơi gợi tình cảm, cảm xúc chân thành, tha thiết của nhân vật trữ tình. Đó là tình cảm yêu thương, gắn bó, sẻ chia của người ở hậu phương đối với người chiến sĩ. Tình cảm ấy là động lực, là nguồn sức mạnh to lớn giúp người chiến sĩ vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, chiến thắng kẻ thù, bảo vệ Tổ quốc.
Câu 6: Hãy phân tích ý nghĩa của hình ảnh tượng trưng “bàn tay”.
Xem lời giải
- Biểu trưng cho tình yêu đôi lứa. Trong những câu thơ đầu tiên, tác giả đã thể hiện tình yêu của đôi nam nữ qua cử chỉ nắm tay. Cái nắm tay giản dị nhưng lại chứa đựng biết bao tình cảm. Nó thể hiện sự quan tâm, yêu thương, trân trọng của đôi nam nữ dành cho nhau.
- Bàn tay ấy biểu trưng cho những giai đoạn khác nhau trong tình yêu:
+ Biểu tượng của sự gặp gỡ và giao tiếp: Bàn tay cũng là cách để giao tiếp, truyền đạt cảm xúc và tình cảm. Việc nắm tay nhau, vuốt ve là cách để truyền đạt sự ấm áp, sự hiểu biết và tình cảm với nhau.
+ Biểu tượng của sự gắn kết: Hình ảnh nắm tay nhau, bàn tay ôm lấy nhau không chỉ là hành động vật chất mà còn thể hiện sự đồng lòng, sự tin tưởng và sự ủng hộ lẫn nhau trong mối quan hệ.
+ Biểu tượng của sự hy sinh và quan tâm: Bàn tay cũng thể hiện sự hy sinh và quan tâm thông qua hình ảnh vuốt ve ngọn cỏ non, xây trận địa và áp lên vầng trán thấm mồ hôi. Đây là hành động thể hiện sự hy sinh, sự quan tâm và sự chăm sóc cho người khác, là biểu hiện của tình yêu và lòng trung thành.
+ Biểu tượng của sự đồng điệu sâu sắc từ tâm hồn đến cảm xúc: Khi hai bàn tay đan vào nhau, nó như sợi dây liên kết hai tâm hồn đồng điệu, họ hoà vào nhau
Biểu tượng cho tấm lòng người chiến sĩ cao cả, sẵn sàng hy sinh, bảo vệ đất nước, quyết tâm giành lại độc lập dân tộc
Câu 7: Chiến tranh hai từ khi nhắc đến gợi cho chúng ta bao hình dung về sự tàn khốc, ác liệt và chia ly. Nhưng trong cái đau thương nhất thì những điều bình dị vẫn hiện lên đầy cao quý, đó chính là tình yêu. Hãy nêu suy nghĩ, cảm nhận của anh/chị về tình yêu thời chiến (5-7 dòng)
Xem lời giải
Chiến tranh hai từ khi nhắc đến gợi cho chúng ta bao hình dung về sự tàn khốc, ác liệt và chia ly. Nhưng trong cái đau thương nhất thì những điều bình dị vẫn hiện lên đầy cao quý, đó chính là tình yêu: Tình yêu Tổ quốc, tình yêu đôi lứa
– Tình yêu Tổ quốc:
+ Tình yêu Tổ quốc là tình yêu sâu nặng, thiêng liêng của mỗi người dân đối với quê hương, đất nước. Tình yêu ấy được thể hiện qua những hành động cụ thể, thiết thực như: sẵn sàng tham gia kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, chiến đấu quên mình vì độc lập, tự do của dân tộc.
+ Tình yêu Tổ quốc là một nguồn động lực to lớn, giúp con người vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Tình yêu ấy đã góp phần làm nên những chiến thắng vẻ vang của dân tộc Việt Nam trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm
– Tình yêu đôi lứa:
+ Tình yêu thời chiến cũng là tình yêu gắn bó, thủy chung – một tình cảm đẹp đẽ, cao quý của con người. Dù phải xa cách, dù phải đối mặt với những hiểm nguy, thử thách, những người yêu nhau vẫn luôn dành cho nhau sự quan tâm, yêu thương, chờ đợi. Tình yêu ấy như một nguồn động lực, tiếp thêm sức mạnh cho họ vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
+ Tình yêu thời chiến còn là tình yêu cao thượng, sẵn sàng hy sinh vì nhau. Những người yêu nhau sẵn sàng chiến đấu, hi sinh vì nhau, vì quê hương, đất nước. Tình yêu ấy là một biểu tượng cao đẹp của tinh thần yêu nước, của ý chí đấu tranh giành độc lập, tự do.
Câu 8: Cùng là hình ảnh bàn tay nhưng trong “Đồng chí”, nhà thơ Chính Hữu có viết: “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”. Bằng hiểu biết của mình, hãy so sánh hình ảnh bàn tay trong “Hơi ấm bàn tay” và “Đồng chí”.
Xem lời giải
Hình ảnh bàn tay là một hình ảnh quen thuộc trong thơ ca, văn học. Nó thường được sử dụng để thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương, sự sẻ chia, đồng cảm. Trong bài thơ “Hơi ấm bàn tay” của nhà thơ Hoàng Trung Thông và bài thơ “Đồng chí” của nhà thơ Chính Hữu, hình ảnh bàn tay cũng được sử dụng để thể hiện những ý nghĩa tương đồng và khác biệt.
*Giống nhau
– Cả hai hình ảnh bàn tay đều thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương, sự sẻ chia, đồng cảm.
– Cả hai hình ảnh bàn tay đều được sử dụng trong bối cảnh chiến tranh, thể hiện sự gắn bó, đoàn kết của những người chiến sĩ cách mạng.
*Khác nhau
– Trong bài thơ “Hơi ấm bàn tay”, hình ảnh bàn tay được sử dụng để thể hiện tình yêu đôi lứa. Cử chỉ nắm tay của đôi nam nữ là biểu hiện của tình yêu trong sáng, chân thành, vượt lên trên những khó khăn, thử thách của chiến tranh.
– Trong bài thơ “Đồng chí”, hình ảnh bàn tay được sử dụng để thể hiện tình đồng chí, đồng đội. Cử chỉ nắm tay của những người đồng chí là biểu hiện của tình cảm gắn bó, yêu thương, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong khó khăn, gian khổ.
Tóm lại, hình ảnh bàn tay trong hai bài thơ “Hơi ấm bàn tay” và “Đồng chí” đều là những hình ảnh đẹp, thể hiện những ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Hình ảnh bàn tay trong “Hơi ấm bàn tay” thể hiện tình yêu đôi lứa, còn hình ảnh bàn tay trong “Đồng chí” thể hiện tình đồng chí, đồng đội.
Tải về toàn bộ đề thi bản word:
Loading...