Đọc hiểu văn bản Về mùa xoài mẹ thích (Thanh Nguyên) | Đề đọc hiểu thi vào 10 THPT Nguyễn Trường Tộ

Bài thơ “Về mùa xoài mẹ thích” được viết theo thể thơ 5 chữ. Cấu trúc đều đặn, nhịp thơ nhẹ nhàng, phù hợp với dòng cảm xúc sâu lắng, da diết về mẹ và ký ức tuổi thơ.

Trong bài thơ, hình ảnh quả xoài không chỉ là một loại trái cây mùa hạ quen thuộc, mà còn là biểu tượng gợi nhớ về mẹ – người phụ nữ tần tảo, yêu thương con hết mực. Quả xoài gắn liền với ký ức tuổi thơ, với những lần mẹ gọt xoài, với hương thơm mát lành như thấm vào tâm hồn người con. Từ một thứ quả bình dị, tác giả đã nâng tầm nó thành biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng, khiến người con mỗi khi cầm quả xoài là như đang nâng niu cả mùa hạ, cả tuổi thơ và cả một đời mẹ chắt chiu.

 Hai hình ảnh này chính là phép ẩn dụ tinh tế mà tác giả sử dụng để diễn tả tình cảm mẹ con. Quả xoài được ví như hình trái tim – biểu tượng cho tình yêu thương. Nhưng đó không chỉ là tình yêu thông thường, mà là thứ tình cảm dịu dàng, bao dung, ngọt ngào và bền chặt như lòng mẹ. Từ một quả xoài bình thường, tác giả đã khơi dậy cảm xúc thiêng liêng về tình mẹ, nơi luôn ngọt ngào, ấm áp, và là chốn bình yên nhất trong tâm hồn người con..

Câu thơ mang tính biểu tượng rất sâu sắc. Dù quả xoài có chín, mùa hạ cũng không thể đến sớm – bởi mọi điều đều phải tuân theo quy luật tự nhiên của thời gian. Đó có thể là một cách nói về sự mất mát, khi mẹ không còn nữa, thì mùa hạ – vốn gắn liền với ký ức về mẹ – cũng mất đi ý nghĩa trọn vẹn. Dù cho quả xoài có còn thơm, còn vàng, nhưng không còn mẹ để cùng chia sẻ, thì mùa hạ trong lòng con cũng đã trở nên vắng lặng. Câu thơ là một tiếng thở dài đầy xúc cảm, là sự tiếc nuối, đồng thời cũng là sự chấp nhận quy luật đời người.

Trong thời đại công nghệ, các giá trị gia đình truyền thống vừa có thể được giữ gìn, vừa có nguy cơ bị mai một. Công nghệ sẽ hỗ trợ duy trì tình cảm nếu được sử dụng đúng cách, ví dụ: Những người con đi học hoặc làm xa vẫn có thể gọi video về nhà mỗi tối để nhìn thấy nụ cười của cha mẹ, chia sẻ bữa cơm ấm cúng dù ở cách nhau hàng trăm cây số. Đó là cách công nghệ kết nối yêu thương.

Tuy nhiên, nếu quá lạm dụng công nghệ, con người có thể xa rời nhau ngay cả khi đang ở gần. Ví dụ: Trong một bữa cơm gia đình, nếu mỗi người chỉ chăm chăm vào điện thoại, không ai nói với ai một câu, thì chiếc điện thoại – dù là công nghệ hiện đại – lại trở thành rào cản vô hình, khiến sự ấm cúng dần nguội lạnh. Vì vậy, điều quan trọng nhất không phải là công nghệ, mà là cách con người sử dụng nó để giữ gìn những điều thiêng liêng nhất trong gia đình.