Đề Đọc hiểu văn bản Con cái chúng ta đều giỏi nằm trong bộ Đề Thi vào 10 trường THPT Nguyễn Trường Tộ. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu:
Con cái chúng ta đều giỏi
Lý do chủ yếu khiến nhiều đứa trẻ sống không có định hướng, không dám đưa ra mục tiêu và không hành động là vì chúng sợ thất bại. Nhiều em rất sợ thất bại, sợ mất mát, sợ mắc phải sai lầm và sợ cảm giác tồi tệ. Chính nỗi sợ này cản trở chúng đặt ra những tiêu chuẩn cao cho bản thân hoặc nỗ lực để thành công.
Tất cả chúng ta đều biết việc vô tình mắc phải sai lầm là điều bình thường và cần thiết trong quả trình học hỏi hoặc làm bất cứ việc gì. Chúng ta biết rằng thất bại tạm thời – nếu biết tận dụng đúng – chắc chắn sẽ trở thành tiền đề cho thành công lâu dài. Hầu hết trẻ em hành động vì bản thân chúng, vào lúc lúc này hay lúc khác. Tuy nhiên, khi chúng không đạt được mục tiêu, chúng sẽ bỏ cuộc, chúng sẽ tự biện hộ, đổ lỗi cho hoàn cảnh xung quanh, than phiền rằng chúng không có đủ điều kiện để thành công và sẽ không dám hành động nữa. Với các hành xử như thế, tôi đảm đàm bảo rằng đứa trẻ không bao giờ làm nổi việc gì to tát trong cuộc sống.
Vậy những người thành công vượt bậc có sợ thất bại không? Có, họ sợ chứ, rất sợ nữa là khác. Chỉ có điều họ có khuynh hướng định nghĩa sự thất bại khác với nghĩa thông thường. Bất cứ khi nào họ làm hết sức mình nhưng không đạt được mục tiêu, họ không xem đó là thất bại mà coi đó là kinh nghiệm để học hỏi, để hoàn thiện bản thân. Sau đó họ sẽ tránh không mắc phải sai lầm tương tự bằng cách thay đổi phương pháp và làm lại từ đầu. Và cứ thế cho đến khi họ thành công. Đối với những người này, chỉ khi nào bỏ cuộc mới là sự thất bại thật sự.
(Con cái chúng ta đều giỏi (Adam Khoo & Gary Lee), dịch giả Trần Đăng Khoa & Uông Xuân Vy, NXB Phụ nữ, 2016, tr176,177)
Câu 1: Xác định luận đề của ngữ liệu trên.
Luận đề của ngữ liệu là: Nỗi sợ thất bại chính là lý do khiến nhiều đứa trẻ không dám đặt mục tiêu và hành động để đạt được thành công.
Câu 2: Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Tuy nhiên, khi chúng không đạt được mục tiêu, chúng sẽ bỏ cuộc, chúng sẽ tự biện hộ, đổ lỗi cho hoàn cảnh xung quanh, than phiền rằng chúng không có đủ điều kiện để thành công và sẽ không dám hành động nữa.”
Câu văn sử dụng hai biện pháp tu từ:
- Phép điệp: “chúng”, “chúng sẽ” – nhằm nhấn mạnh sự lặp đi lặp lại trong thái độ buông xuôi của trẻ khi gặp khó khăn.
- Phép liệt kê: liệt kê các biểu hiện cụ thể như bỏ cuộc, tự biện hộ, đổ lỗi, than phiền… nhằm làm nổi bật trạng thái tâm lý và phản ứng tiêu cực của trẻ trước thất bại.
Câu 3: Em hiểu câu: “Chúng ta biết rằng thất bại tạm thời – nếu biết tận dụng đúng – chắc chắn sẽ trở thành tiền đề cho thành công lâu dài” như thế nào?
Câu 4: Nêu nhận xét của em về cách lập luận của tác giả ở đoạn văn nói về người thành công.
Tác giả đưa ra lập luận mạch lạc và giàu sức thuyết phục. Mở đầu bằng câu hỏi gợi sự chú ý, sau đó đưa ra luận điểm rõ ràng rằng người thành công vẫn sợ thất bại, nhưng họ nhìn nhận thất bại theo một cách khác – như một bài học thay vì một sự kết thúc. Tiếp đó là ví dụ cụ thể về thái độ tích cực, không bỏ cuộc, và sẵn sàng thay đổi phương pháp để tiến lên. Kết luận dứt khoát: “Chỉ khi nào bỏ cuộc mới là sự thất bại thật sự” – đã tạo ấn tượng mạnh mẽ, giúp người đọc thấu hiểu giá trị của sự kiên trì.
Câu 5: Từ khuynh hướng định nghĩa thất bại của người thành công trong đoạn trích, em hãy rút ra một bài học có ý nghĩa cho bản thân.
Qua cách người thành công định nghĩa thất bại, em nhận ra rằng: thất bại không đáng sợ bằng việc không dám bắt đầu hoặc sớm từ bỏ. Nếu một lần vấp ngã mà em đã chùn bước, em sẽ không bao giờ biết mình có thể làm được điều gì lớn lao. Chính những sai lầm, vấp ngã lại là thầy dạy tốt nhất nếu em biết học hỏi và sửa sai. Vì thế, thay vì lo sợ, em cần mạnh dạn hành động, dám làm và kiên trì theo đuổi đến cùng mục tiêu của mình. Chỉ khi bỏ cuộc, chúng ta mới thật sự thất bại.
