Đề Đọc hiểu bài thơ Quê của mẹ của Nguyễn Khánh Châu nằm trong bộ Đề Kiểm tra cuối Học kì 2 môn Văn lớp 11 Trường THCS Bình Tân. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
QUÊ CỦA MẸ…
Tôi cùng mẹ trở về thăm quê ngoại
Nơi tuổi thơ mẹ lặn lội cơ hàn
Nơi ngoại tôi cứ mỗi vụ đông tàn
Tay cước đỏ, nơi đồng sâu cấy lúa.
Ở nơi đó, những ngày mẹ còn nhỏ
Đuổi bắt ve, nắng cháy những trưa hè
Bị ngoại mắng, đòn roi mẹ chẳng sợ
Vẫn đầu trần, chân sáo chạy khắp thôn.
Mẹ lớn lên… rồi bôn ba xuôi ngược
Xa quê nghèo, cũng rất ít về thăm
Nhưng trong tim ký ức những tháng năm
Quê hương đó- in sâu trong tiềm thức.
(Nguyễn Khánh Châu, Văn học và tuổi trẻ- NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1: Văn bản trên làm theo thể thơ gì? Căn cứ xác định?
Xem lời giải
– Thể thơ tám chữ
– Căn cứ: Mỗi dòng có 8 tiếng; mỗi khổ có 4 câu(có thể chia khổ hoặc không chia khổ), số câu trong bài không hạn chế. Ngắt nhịp linh hoạt. Gieo vần chân liền: hàn-tàn, thăm-năm
Câu 2: Hãy chỉ ra hai hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong bài thơ.
Xem lời giải
Hai hình ảnh thiên nhiên: Nắng cháy những trưa hè, đồng sâu…
Câu 3: Nêu chủ đề của bài thơ. Căn cứ để xác định chủ đề của bài thơ?
Xem lời giải
– Chủ đề bài thơ: Tình yêu quê hương, nơi gắn liền với kí ức tuổi thơ của người mẹ.
– Căn cứ để xác định chủ đề: Hình ảnh quê hương với những hình ảnh cụ thể như đồng sâu cấy lúa, nơi tuổi thơ mẹ, những kỷ niệm ngọt ngào…
Câu 4: Qua bài thơ, tác giả đã thể hiện tình cảm gì?
Xem lời giải
Tác giả thể hiện tình yêu đối với quê hương đồng thời nhắc nhở mỗi người về tầm quan trọng của quê hương và những kỷ niệm tuổi thơ không thể phai nhoà trong tâm hồn…
Câu 5: Xác định và phân tích biện pháp tu từ hoán dụ trong câu thơ “Vẫn đầu trần, chân sáo chạy khắp thôn.”
Xem lời giải
– Hoán dụ được thể hiện qua hình ảnh “đầu trần” và “chân sáo”.
– Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, sức hấp dẫn cho lời thơ.
+ “Đầu trần” là hoán dụ chỉ hình ảnh người mẹ lúc nhỏ hồn nhiên, tự do tung tăng chơi đùa; “Chân sáo” là hoán dụ cho sự nhí nhảnh vô tư, vui vẻ của tuổi thơ, không bị hạn chế bởi bất kỳ điều gì.
Câu 6: Từ bài thơ, em rút ra được bài học gì về giá trị của quê hương trong cuộc sống của mỗi người.
Xem lời giải
Dù có đi đâu xa, trải qua bao thăng trầm thì quê hương vẫn là nơi chúng ta trở về, là nơi bình yên nhất. Quê hương nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp, là nguồn động lực của mỗi người trong cuộc sống. Quê hương luôn có một vị trí đặc biệt trong tim mỗi người…
