Đề Đọc hiểu văn bản Mùi cơm cháy nằm trong bộ Đề Thi vào 10 trường THPT Nguyễn Tất Thành. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc đoạn thơ sau:
Mùi cơm cháy (Vũ Tuấn)
Con đi xa, nhớ hương vị tuổi thơ
Mùi cơm cháy, con vẫn ăn ngày trước
Đôi chân con đi khắp miền Tổ quốc
Chẳng nơi nào… có vị cơm năm xưa…
Cơm cháy quê nghèo…có nắng, có mưa
Có lời mẹ ru, ngọt ngào cay đắng
Có những hi sinh, nhớ thương thầm lặng
Con yêu nước mình… từ những câu ca…
Cơm cháy quê nghèo… mặn mồ hôi cha
Có vị thơm rơm, cánh đồng mùa gặt
Muối mặn gừng cay, có hè nắng gắt
Có ánh trăng vàng…chị múc bên sông…
(Trích Mùi cơm cháy, Vũ Tuấn, Khúc ru quê, NXB Hội nhà văn, 2022, tr.130-131)
* Chú thích:
– Tác giả: Vũ Tuấn quê ở Thanh Ba – Phú Thọ. Vốn là một giáo viên dạy Toán, nhưng anh thích thơ từ nhỏ. Tác giả thường viết về quê hương với những hương vị ngọt ngào, thể hiện sự gắn bó sâu đậm, tha thiết.
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn thơ ? Dựa vào đặc điểm nào để nhận biết thể thơ?
Xem lời giải
Đáp án:
Thể thơ: Thơ tám chữ.
Nhận biết: Mỗi dòng thơ trong đoạn đều có tám âm tiết, tạo nhịp thơ đều đặn, trôi chảy, phù hợp với dòng cảm xúc hoài niệm của nhân vật trữ tình.
Câu 2. Tìm các từ diễn tả cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ?
Xem lời giải
Đáp án: Các từ diễn tả cảm xúc nổi bật là: nhớ, yêu, nhớ thương. Đây là những từ thể hiện nỗi hoài niệm, tình cảm chân thành và sâu sắc của người con xa quê luôn hướng về tuổi thơ và quê hương thân yêu.
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu thơ sau:
“ Cơm cháy quê nghèo…có nắng, có mưa
Có lời mẹ ru, ngọt ngào cay đắng “
Xem lời giải
Đáp án:
Biện pháp tu từ: Ẩn dụ.
Tác dụng:
– “Nắng, mưa” và “lời mẹ ru” không chỉ tả thời tiết hay âm thanh mà còn là hình ảnh ẩn dụ cho những vất vả, ngọt ngào xen lẫn gian truân của cuộc sống nơi quê nghèo.
– Những hình ảnh ấy gợi lên một miền ký ức tuổi thơ chân chất nhưng đầy yêu thương, thể hiện tình cảm tha thiết của nhân vật trữ tình với nơi mình đã lớn lên.
– Câu thơ nhấn mạnh rằng tình yêu quê hương đôi khi bắt đầu từ những điều giản dị như mùi vị cơm cháy, giọng ru của mẹ, từ đó nuôi dưỡng nên lòng biết ơn và nỗi nhớ khôn nguôi..
Câu 4. Thông điệp bài thơ là gì ?
Xem lời giải
Đáp án: Bài thơ gửi gắm những thông điệp đầy nhân văn: Hãy trân trọng những ký ức tuổi thơ, những điều tưởng như bình dị như mùi cơm cháy, lời ru của mẹ, mồ hôi cha hay ánh trăng quê nhà – đó chính là khởi nguồn sâu xa nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước. Khi ta biết yêu thương và nâng niu những điều nhỏ bé quanh mình, ta cũng đang nuôi dưỡng tâm hồn, biết sống ân tình và có trách nhiệm hơn với cội nguồn và cuộc sống.