Đề Đọc hiểu Tiếng đàn bầu nằm trong bộ Đề Kiểm tra giữa Học kì 2 môn Văn lớp 10 Trường THPT Mường Lầm. Đề đọc hiểu bám sát chương trình học, có đáp án và thang chấm điểm chi tiết kèm theo ở bản word.
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
TIẾNG ĐÀN BẦU
(Lữ Giang)Lắng tai nghe đàn bầu
Ngân dài trong đêm thâu
Tiếng đàn là suối ngọt
Cho thời gian lên màu.Tiếng đàn bầu của ta
Lời đằm thắm thiết tha
Cung thanh là tiếng mẹ
Cung trầm là giọng cha.Đàn ngày xưa mất nước
Dây đồng lẻ não nuột
Người hát xẩm mắt mù
Ôm đàn đi trong mưaMừng Việt Nam chiến thắng
Đàn bầu ta dạo lên
Nghe niềm vui sâu đậm
Việt Nam – Hồ Chí Minh.(Mã Giang Lân sưu tầm, tuyển chọn, Thơ Việt Nam 1954 – 1964, NXB Giáo dục, 1997, tr155)
Câu 1: Nhân vật trữ tình trong văn bản là ai?
Câu 2: Chỉ ra những hình ảnh trong bài thơ miêu tả các cung bậc của tiếng đàn bầu.
Câu 3: Những biện pháp tu từ nào được sử dụng trong hai dòng thơ: “Tiếng đàn là suối ngọt/Cho thời gian lên màu”.
Câu 4: Anh/chị hiểu như thế nào về câu thơ: “Đàn ngày xưa mất nước /Dây đồng lẻ não nuột”.
Câu 5: Nêu hiệu quả của việc kết hợp các biện pháp tu từ trong các dòng thơ sau:
Tiếng đàn bầu của ta
Lời đằm thắm thiết tha
Cung thanh là tiếng mẹ
Cung trầm là giọng cha.
su_spoiler title=”Xem lời giải” open=”no”]
– Đoạn thơ đã sử dụng kết hợp các biện pháp tu từ:
+ Lặp cấu trúc “Cung… là…”
+ So sánh: “Cung thanh” như là “tiếng mẹ”; “cung trầm” như là “giọng cha”
+ Liệt kê: Cung thanh, cung trầm, tiếng mẹ, giọng cha
+ Đối: Thanh – trầm; mẹ – cha
– Việc sử dụng kết hợp các biện pháp tu từ đã đem lại hiệu quả nghệ thuật cho đoạn thơ:
+ Khắc họa những cung bậc âm thanh, cảm xúc của tiếng đàn bầu. Tiếng đàn bầu có cung bậc âm thanh phong phú trầm bổng, ngân nga, thanh thoát vừa gần gũi, quen thuộc, giản dị, ấm áp vừa thiêng liêng cao đẹp như tình mẹ, tình cha.
+ Qua đó, thể hiện tình yêu, niềm tự hào của tác giả về vẻ đẹp của tiếng đàn bầu, một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Việt Nam.
+ Việc kết hợp các biện pháp tu từ còn tạo nhịp điệu, giọng điệu cho đoạn thơ, khiến cho đoạn thơ giàu tính nhạc, giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm, sinh động, hấp dẫn.
[/su_spoiler]
Câu 6: Nhận xét về đặc điểm và tác dụng của các hình ảnh thơ trong các dòng thơ sau:
Đàn ngày xưa mất nước
Dây đồng lẻ não nuột
Người hát xẩm mắt mù
Ôm đàn đi trong mưa
Câu 7: Qua những suy nghĩ của nhà thơ về tiếng đàn bầu, anh/chị nhận ra thái độ, tình cảm nào của tác giả.
Câu 8: Anh/chị rút ra bài học gì sau khi đọc bài thơ.
Tải về toàn bộ đề thi bản word:

